Als Japan bekend staat om een stuk natuur, dan is het Mount Fuji (富士山, Fujisan) wel. Deze iconische berg ligt op ongeveer 100 kilometer ten zuid-westen van Tokyo. En op heldere dagen kan je Mount Fuji zelfs vanaf Tokyo zien, vooral als je de trein tussen Tokyo en Osaka pakt.
Al eeuwen lang is Mount Fuji een beroemde plek voor toeristen, kunstenaars, en natuurlijk de lokale bevolking. Zo beroemd zelfs, dat het in 2013 werd uitgeroepen tot werelderfgoed. Volgens de Japanners zal een wijs persoon de berg eens in zijn leven beklimmen, maar alleen een dwaas twee keer. Maar wat maakt deze berg, of beter gezegd, stratovulkaan, zo speciaal voor de Japanners?
De naam Fuji
De huidige Kanji voor Mount Fuji, 富 en 士, betekenen “rijkdom”/”weelde” en “een man met een specifieke status”. De naam voor Mount Fuji is aan de berg gegeven voordat Kanji het officiële schrift werd in Japan, en deze karakters zijn dus geen kanji maar ateji. Dat houdt in dat deze tekens gekozen zijn omdat hun uitspraak overeenkomt met de lettergrepen van de naam maar geen betekenis hebben die te maken heeft met Mount Fuji zelf.
Waar de naam Fuji vandaan komt is niet duidelijk, want er is (nog) geen document gevonden waarin de naam voor het eerst is in vastgelegd. Een tekst uit de 10de eeuw, het Verhaal van de Bamboesnijder, zegt dat de naam afgeleid is van “onsterfelijk” (不死 fushi, fuji), en ook komt van de afbeelding waarin een overvloed (富 fu) van soldaten (士 shi, ji) de berg beklimmen. Andere teksten zeggen juist weer dan de naam afkomstig is van 不二 (niet + twee), wat zonder gelijke betekent. Weer andere teksten zeggen dat het komt van 不尽 (niet + uit te putten), wat op zijn beurt oneindig betekent.
Hoe het ook zij, niemand weet dus zeker waar naam Fuji precies vandaan komt, en zorgt er nog vandaag de dag voor dat er vele verhalen de ronde gaan en bijdragen aan het mysterieuze aspect van deze plek.
Mysterieus en spritiueel
Mt. Fuji spreekt al eeuwen tot de verbeelding en speelt een centrale rol in een hoop mysterieuze en spirituele zaken. De eerste persoon die de berg heeft beklommen en dit heeft vastgelegd deed dit in het jaar 663. De naam is nooit bekend geworden, maar gedacht wordt aan een anonieme monnik. De top van de berg wordt als heilig beschouwd en was zelfs tot het Meiji tijdperk (1868-1912) verboden voor vrouwen om te betreden.
In 1290 werd het Taiseki-ji tempelcomplex gebouwd op de berg door Nikkō Shōnin. Deze vormt het hoofdkwartier van het Nichiren Shōshū Boeddisme. De tempels worden jaarlijks nog steeds door duizenden mensen bezocht wordt die op Tozan pelgrimstochten zijn.
Daarnaast zijn in het Shintoisme, hoge gebergten plekken waar goden en andere mystieke wezens wonen. Daarom moeten deze locaties altijd met grote zorgvuldigheid en gerespecteerd behandelt worden. Aangezien het de hoogste berg is in Japan, is het dan ook geen verassing dat Mt. Fuji een zeer heilige plek is voor Shintoïsten.
Dit spirituele en mysterieuze aspect heeft ook een bijzondere keerzijde in het geval van Mt. Fuji. Een bos aan de voet van de berg is namelijk al tientallen jaren een populaire hotspot voor mensen die uit het leven willen stappen. Dit bos, genaamd Aokigahara, heeft een grimmige geschiedenis vol Japanse geesten, en de (slacht)offers van een zeldzaam Japans gebruik dat Ubasute heet. Hierbij werden in tijden van grote droogte of hongernood, ouderen die niet meer voor zichzelf konden zorgen, de berg opgedragen en daar (al dan niet vrijwillig) achtergelaten.
Inspiratie, training, en landmark
Maar niet alleen als spiritueel punt is Mt. Fuji beroemd. Ook voor de samurai was Mt. Fuji een belangrijke plek. Zij gebruikten de voet van de vulkaan als trainingsplaats, vlakbij de huidige stad Gotemba. En tevens was het de favoriete plek van shogun Minamoto no Yoritomo om in het gebied boogschietwedstrijden te paard te organiseren (yabusame), met name in het begin van de Kamakura periode, rond 1192.
Waar wij echter nog het meeste van terug zien is de golf van allerlei soorten kunst van tijdens en na de 17de eeuw. Toen was Mount Fuji een enorme inspiratiebron voor kunstenaars en was het haast een trend te noemen om de berg te eren via de kunst. Dit kwam met name omdat Edo (nu Tokyo) de hoofdstad werd van Japan.
Veel reizigers die via de Tōkaidō weg naar Edo reisden en de berg in de verte zagen liggen en dat sprak enorm tot de verbeelding. Veel schilders en dichters maakten werken waarop de berg in alle glorie te zien en te lezen valt. En door de jaren heen is de berg nog altijd een grote inspiratiebron voor vele kunstenaars.
Toeristisch trekpleister
Vandaag de dag is de berg met name een grote toeristische trekpleister. Er komen jaarlijks zo’n 300.000 mensen naar de vulkaan toe. Er worden zelfs vanuit Tokyo dagtours georganiseerd naar Mount Fuji. Natuurlijk is bergwandelen en bergbeklimmen het beste wat je kan doen op Mount Fuji. Er zijn verschillende routes die bergwandelaars/beklimmers kunnen nemen.
De berg op mag je echter niet zomaar. De Japanse regering heeft hiervoor een klimseizoen ingesteld. In de maanden juli en augustus zijn de weersomstandigheden maar ook de temperaturen het meest gunstig, en daarom dus ook het minst gevaarlijk. Overnachten op de berg kan in berghutten. Deze berghutten zijn ook alleen tijdens het klimseizoen open.
Meer ervaren klimmers mogen ook buiten het klimseizoen de berg op, maar worden wel streng geadviseerd goed voorbereid de berg op te gaan. Zonder gids mag je buiten juli en augustus de berg niet op. Het komt helaas toch voor dat er jaarlijks enkele klimmers dood worden gevonden op de berg.
Ga je Mount Fuji beklimmen, dan begint de dagtocht meestal in de nacht zodat je voor de zonsopgang de top hebt bereikt. Hierdoor kan je het “goraiko” effect meemaken, dit staat voor het ochtendlicht en schijnt prachtig over de stad Tokyo heen. De routes lopen allemaal met de klok mee naar de top maar sommige komen langs meren en andere langs ravijnen. Voor iedereen is er dus wat wils. Als je de berg op gaat moet je wel warme kleding meenemen, want zelfs midden in de zomer kan de wind ijskoud aanvoelen.
Actieve Vulkaan
Maar dat alles valt onder een bijzondere schaduw. Mount Fuji is namelijk nog altijd een actieve vulkaan. De vulkaan is met 3,776.24 meter de hoogste berg in Japan en is voor het laatst uitgebarsten tussen de jaren 1707 en 1708. Maar uitgedoofd is deze zeker niet!
Omdat de vulkaan nog altijd actief is, wordt de hoeveelheid magma in de magmakamer – maar ook het aantal aardbevingen in de regio – streng in de gaten gehouden. Op dit moment is de kans dat de vulkaan uitbarst volgens experts “aanwezig” maar nog niet aanzienlijk groot.
Mocht Mount Fuji uitbarsten, dan zal zelfs Tokyo komen te liggen onder een dikke laag vulkanische as. Ook zal een uitbarsting de infrastructuur, gebouwen en dagelijkse leven van veel Japanners die rondom de vulkaan leven flink kunnen verwoesten. En aangezien Tokyo ook op internationaal gebied een centrale rol speelt zouden de gevolgen catastrofistisch zijn voor de economie.
Zo is één van Japans bekendste iconen ook één van hun grootste gevaren. Iets dat nog altijd tot de verbeelding spreekt en met name veel kunstenaars en andere inspireert. Want wanneer zal Fuji’s schoonheid de Japanners “verraden”? Het is nog altijd gissen…
