Wanneer je in Japan op reis bent zal het je al snel opvallen dat je vrijwel nergens publieke vuilnisbakken tegenkomt. Vaak wordt er gedacht dat dit komt vanuit de groepsmentaliteit en gastvrijheid in Japan, of het bewust omgaan met je omgeving. En hoewel dat deels een rol speelt is er meer dan één reden waarom je geen vuilnisbakken op straat vindt in Japan.
Gasaanval 1995
Het is nogal een heftig onderwerp, maar één van de voornaamste redenen voor het gebrek aan vuilnisbakken in Japan heef te maken met een terroristische aanval. Op 20 maart 1995 had de Japanse cult AUM Shinrikyo een bijzonder dodelijk gas verstopt in de Tokyo Metro; het zogenaamde Sarin gas. Dit gas is geurleus, kleurloos, en zeer moeilijk te detecteren. Hierdoor had het gas ruim de tijd om zich te verspreiden, met enorme gevolgen. In totaal raakte die ochtend meer dan 6.300 mensen gewond, en stierven er 13 mensen.
Deze gebeurtenis – beter bekend als de Tokyo Sarin Subway Attack – zorgde voor een enorme publieke onrust. Eén van de dingen die de Japanse overheid deed om het gevoel van veiligheid te vergroten was het weghalen van prullenbakken. De angst was namelijk dat prullenbakken konden worden gebruikt om gascontainers (of bommen) in te verstoppen. Dit voorbeeld werd op tal van drukke plekken gevolgd. Wat er al snel voor zorgde dat er vrijwel nergens meer prullenbakken te vinden waren, ook buiten Tokyo.
Gedeelde verantwoordelijkheid
In tegenstelling tot wat je hier in parken ziet lijdt het gebrek aan prullenbakken in Japan echter niet tot enorme hopen vuil op publieke plekken. Dit komt doordat men een sterke, gedeelde verantwoordelijkheid heeft en voelt om publieke ruimtes schoon te houden. Dit heeft dus wel degelijk te maken met de waarden en normen waar de meeste Japanners mee opgroeien.
Al van jongs af aan leren mensen om anderen niet tot last te zijn, of tot schande te maken. Dit uit zich ook in het samen netjes houden van je leefomgeving. Is er ergens geen prullenbak aanwezig? Dan neem je simpelweg je vuil mee tot je een plek vindt waar je deze wel kunt weggooien.
Nog iets dat hier aan bijdraagt is dat het veel minder gebruikelijk is om – al lopend – te eten en drinken op straat (uitzonderingen daargelaten). Mensen hebben dan ook op minder plekken behoefte aan prullenbakken. Zeker omdat zaken waar je eten en drinken kunt kopen, vaak zelf voorzien zijn van prullenbakken en mensen daar hun vuil kunnen achterlaten. Denk aan prullenbakken bij vending machines en konbini
Minder kosten
Inmiddels is het alweer meer dan 25 jaar geleden dat de het Sarin incident zich voordeed, en langzaamaan zie je steeds meer prullenbakken terugkeren in het straatbeeld. De meeste treinstations zijn er inmiddels weer van voorzien, en ook in parken zie je steeds vaker. Toch zijn ze nog altijd niet makkelijk te vinden en kan het maar zo voorkomen dat je een poosje moet zoeken voor je je afval weg kunt gooien. Een laatste reden voor het gebrek aan publieke prullenbakken heeft namelijk simpelweg te maken met geld!
Doordat er minder prullenbakken zijn hoeven lokale gemeenten ook veel minder kosten te maken voor de afvalverzameling. Doordat mensen hun eigen vuil mee te nemen naar huis, verwerken ze het thuis. Hiermee levert het soms zelfs extra inkomsten op in plaats van kosten. Daarom zijn de meeste gemeenten niet zo snel geneigd om overal maar prullenbakken te plaatsen die onderhoud vragen.
Zo zie je maar weer dat het antwoord op de vraag waarom er zo weinig vuilnisbakken in Japan staan, niet zo simpel te beantwoorden is!
Ga voorbereid op reis
Ga je naar Japan? Dan is het handig om in elk geval een leeg, herbruikbaar (plastic) tasje mee te nemen dat je kunt gebruiken om je vuil bij je te houden. Oh, en vergeet ook niet goed op te letten wat je waar weggooit, afval scheiden en recyclen is in Japan erg belangrijk!
