Je zult ze vast wel eens gezien hebben, van die gadgets waarvan je je afvraagt waarom iemand het bedacht heeft en waarom het überhaupt is geproduceerd. Overal vind je van dit soort apart uitvindingen maar het lijkt wel alsof er nergens zoveel te vinden zijn als in Japan. Niet zo vreemd, want in Japan vind je “Chindogu”, de nutteloze uitvindingen. Letterlijk vertaald betekent het: ongewoon (珍, ‘chin’) gereedschap (道具, ‘dōgu’).
Kenji Kawakami
De term is bedacht gebracht door Kenji Kawakami, een Japanse uitvinder en schrijver. Kawakami publiceerde dit idee in een boek in de jaren ’90 dat in het Engels “101 Unuseless Japanese Inventions: The Art of Chindōgu” genoemd wordt. Door het succes van het boek kwam hij met het vervolg ’99 More Unuseless Japanese Inventions” dat een paar jaar later uitkwam.
Van de twee boeken samen zijn alleen al in Japan bijna 250.000 exemplaren verkocht. Daarnaast zijn de boeken in veel talen vertaald. Waaronder de versie die tegenwoordig “The Big Bento Box of Japanese Usuless Inventions” heet (€14,31 bij bol.com).
Het meest kenmerkende aan chindogu zijn nog wel dat de uitvindingen vaak meer problemen met zich meebrengen dan dat ze oplossen en dat ze er vaak ook nogal vreemd uit zien. Of zoals hij het zelf zei “You have to be able to hold it in your hand and think “I can actually imagine’someone using this. Almost.” Juist dit “gekke” is waarom chindogu inmiddels een wereldwijd begrip zijn.
Chindogu eisen
Maar een vreemde of bizarre uitvindingen is niet direct een chindogu. Hiervoor moet deze voldoen aan tien verschillende kenmerken, ofwel de 10 geboden van Chindogu:
- Een Chindogu is niet bedoelt om op grote te schaal te worden gebruikt en mist een echte praktische toepassing. Blijkt het toch op grote schaal in te zetten te zijn en een echte oplossing zijn? Dan is het geen Chindogu (meer)>.
- Chindogu zijn gemaakt om dat ze niet nuttig zijn. Er spreekt vrijheid van denken en actie uit.
- Een Chindogu moet echt gemaakt zijn, het mag geen wild papier op idee zijn of iets wat onmogelijk in het echt na te bootsen is.
- Ze zijn er als oplossing of toepassing voor dingen het dagelijkse leven en zijn geen ingewikkelde technische uitvindingen. Maar ze mogen niet te praktisch of goed zijn.
- Humor alleen mag niet de reden zijn om een Chindogu te maken. Een Chindogu ontstaat uit een probleemoplossende activiteit.
- Chindogu’s zijn niet te koop. Al is deze in de praktijk soms wat moeilijk aangezien sommige wel degelijk uiteindelijk (door anderen) verkocht worden.
- Ze zijn geen propaganda en mogen niet worden in gezet om een boodschap over te dragen.
- Chindogu moeten binnen de internationale normen van gepastheid vallen. Ze zijn dus niet vulgair of gebaseerd op goedkope en grove humor of opvattingen.
- Er kan geen patent op een Chindogu worden aangevraagd. En mag ook niet uit onderdelen bestaan waar een patent op rest. Een Chindogu moet vrij toegankelijk zijn voor iedereen.
- Chindogu zijn zonder vooroordelen. Ze mogen niet discrimineren op ras of religie. Jong of oud, man of vrouw, arm of rijk. Iedereen moet van elke Chindogu kunnen genieten.
Vooral nummer 5 roept misschien wat vragen op omdat de meeste chindogu juist erg grappig zijn! Dit moet je echter zien als een leuk extraatje wat ontstaat tijdens het bedenken van de oplossing, het moet geen doel op zich zijn. Een soort side-effect dus.
Rebelse achtergrond
En toch zit er ook een soort satire achter het hele idee van Kawakami. Hij ziet chindogu als een soort tegengif tegen de consumptiemaatschappij en de drang om het leven zo makkelijk mogelijk te maken. Hij vindt dat deze bizarre uitvindingen een anarchistische uiting zijn van briljante ideeën die normaal gesproken geen kans krijgen binnen de gevestigde orde.
Het zijn wat hem betreft dan ook meer dan alleen vreemde uitvindingen maar haast kunstzinnige uitingen en manieren om jezelf mentaal uit te dagen op een creatieve manier zonder je druk te maken of het wel genoeg geld zou opleveren.
International Chindogu Society
Wil jij nou ook een echte chindogu uitvinder worden? Dat kan! Iedereen mag zich aanmelden voor de International Chindogu Society, op één voorwaarde: je moet minstens één nutteloze uitvinding hebben bedacht én gemaakt. Hiervan kun je de tekeningen en foto’s opsturen voor beoordeling en kun je jezelf officieel een member noemen!
Tenminste, dat kon in het verleden zo! Vanaf 2020/2021 hebben ze de website grondig onderhanden genomen.
Tegenwoordig kun je er een digitale tentoonstelling vinden van hun nieuwere Chindogu en andere leuke informatie. Zo is er wat meer te vinden over de leden van de Chindogu Commissie en bijzondere uitvindingen van andere partijen. Je zelf aanmelden is helaas niet zo makkelijk meer, maar inspirerend is het zeker!
