Wanneer je een chique dame in kimono voorbij ziet komen, met een wit gezicht, rode lippen, en een schitterend zwart kapsel wordt er meteen gedacht dat dit een geisha is. Maar vaak is het een maiko, of wel een leerling geisha. Het verschil tussen deze twee is ontzettend duidelijk zichtbaar, als je weet waar je naar moet kijken. Denk aan het soort make-up, kimono, of obi.
We zullen dat onderstaand uitgebreid uitleggen maar kort samengevat kun je een maiko meestal al snel herkennen aan de extravagante accessoires en kleurrijke make-up. Dit omdat een maiko nog ‘jong’ en ‘speels’ is. Terwijl geisha juist een meer ingetogen look hebben, omdat ze ouder, en wijzer zijn. Uitzondering zijn de zogenaamde Junior Geisha, of Performance Geisha’s, zij bevinden zich net op de grens tussen extravagant en ingetogen.
De make-up
Een van de eerst kenmerken begint bij de make-up. Bij alle maiko en junior geisha is het gehele gezicht wit geschilderd, met uitzondering van een gedeelte in de nek.
Ook wordt er, naarmate de ervaring van de maiko, minder blush en oogschaduw gebruikt, en juist meer rode lippenstift. Wenkbrauwen worden gedaan en wat eyeliner mag niet ontbreken.
Senior geisha dragen vaak helemaal geen extreme witte make-up meer en alleen ingetogen make-up. Een uitzondering is in het geval van een optreden of andere speciale gelegenheid. Dan wordt alles uit de kast getrokken.
Kapsels
Ook de manier waarop het haar gedragen wordt verschilt voor maiko en geisha. Het belangrijkste verschil hierbij is dat maiko de kapsels maken met hun eigen haar, terwijl een geisha speciale pruiken gebruikt.
Een goede manier om dit te herkennen is te kijken naar de haarlijn. En dan in het bijzonder hoe ver het kapsel over het voorhoofd komt, en in welke mate de oren zijn bedekt. Bij een pruik komen deze vaak verder over het gezicht te liggen, en is de haarlijn van de pruik (bewust) goed zichtbaar in de make-up.
Hierbij is er een groot verschil in het soort haaraccessoires dat erbij gedragen worden. Maiko hebben vaak kleurrijke haarspelden en kammen met gedrapeerde bloemen (hana-kanzashi), terwijl geisha een simpele haarkam of ingetogen kanzashi gebruiken.
Kimono en obi
Wellicht nog de meest opvallende verschillen zitten hem echter in de kledij van de maiko en geisha. Ook hierbij is een grove vuistregel dat meer kleur en extravagante prints vaak door maiko worden gedragen, en ingetogen kleding door geisha.
Maar het gaat ook om subtielere verschillen. Zo is de kraag van een geisha altijd effen wit, terwijl deze bij maiko veel vaker rood zijn, al dan niet met een patroon. En is de obi (de grote band om het midden) bij een maiko veel langer aan de achterkant. Een deel “hangt” als het ware los, in plaats van gevouwen en geknoopt zoals bij een geisha. Dit gaat ook makkelijk omdat een obi voor een maiko al snel 7 meter lang is, en bij een geisha ongeveer 5 meter.
Dit verschil komt ook terug in de mouwen van de maiko. Deze draagt meestal een zogenaamde furisode kimono. Een vorm van kimono die met name gedragen wordt door ongetrouwde vrouwen en jonge meisjes.
Onderstaand worden nog enkele van deze verschillen belicht. Zet wel even de ondertiteling aan want de aanwezige vertaler mist een hoop informatie:
Waarom deze verschillen?
Maar waarom zit er überhaupt verschil in? Vanuit westers perspectief lijkt het misschien vreemd dat, naarmate je meer ervaring hebt, je juist minder extravagant gekleed kan gaan. Je zou denken dat je door de jaren heen het “recht verdient” om je uitbundiger te kleden.
De gedachte is echter dat de jonge maiko het talent en de vaardigheden nog missen die een volwaardig geisha al heeft opgedaan. Een maiko heeft de aankleding en extra hulpmiddelen nodig om de aandacht te trekken, en een naam voor zichzelf te maken.
Maar wanneer je eenmaal je reputatie hebt opgebouwd heb je al die opsmuk niet meer nodig. De jonge luidruchtigheid maakt plaats voor een volwassen elegantie waarbij er volledig vertrouwd wordt op de vaardigheden van de geisha, en niet meer het uiterlijke vertoon.
