Veel festiviteiten die vandaag de dag gevierd worden in Japan vinden hun oorsprong in het Shintoïsme. Niet zo vreemd want het heeft op vele manieren een grote impact op het dagelijks leven van veel Japanners.
Een van de meest bekende vormen van Shinto vieringen zijn door middel van zogenaamde matsuri. Ofwel speciale festivals die zich afspelen binnen de Shinto schrijnen en steden waar deze staan. Denk bijvoorbeeld aan Jidai Matsuri en Kanamara Matsuri, beter bekend als het Penis Festival. Er zijn echter nog talloze kleine, en grootse shinto vieringen in Japan van bidden bij een schrijn, tot de rituelen rondom een huwelijk.
De goden verwelkomen
Het woord “matsuri” stamt af van de term voor het verwelkomen van de goden. Men gelooft namelijk dat de goden, die toch al ergens tussen hemel en aarde ronddwalen, vaak neerdalen om een bezoekje te brengen aan een altaar, dorp of familie waar zij geëerd worden. De periode waarin dit gebeurd staat vaak gelijk aan het festival dat bij het altaar wordt gegeven. Hiervoor wordt de maankalender aangehouden als leidraad.
De vieringen kunnen zowel nationaal of regionaal als officieel of onofficieel zijn. Ze vormen een zeer belangrijk deel van de te volgen traditie en gaan gepaard met muziek, dans en toneel. Een Matsuri bestaat vaak uit 3 onderdelen:
- Kami Mukae, waar een ceremonie word uitgevoerd voor het verwelkomen van de Kami.
- Shinko, het hoofdfeest wat vaak inhoud dat de lokale bevolking een feestelijke parade door de straten van de omgeving geeft.
- Kami Okuri, het respectvol terugsturen van de Kami naar zijn plek tussen hemel en aarde.
Maar de exacte invulling van deze vieringen verschilt per festival en per locatie. Sommige matsuri duren meerdere dagen, sommige slechts één dag. Sommige vieringen bestaan uit het gooien van water naar elkaar of het laten botsen van speciale (anime thema) wagens.
Andere Shinto vieringen
Maar er zijn nog diverse kleinere en andere soorten van Shinto vieringen. Denk bijvoorbeeld aan Daijousais, de rijstproeverij, welke vaak gevierd wordt in gemeenschappen met rijstboeren. Of de Dousoujin matsuri waarbij poppen, daruma, omamori en soortgelijke worden verbrand aan het begin van het nieuwe jaar. Dit om te zorgen dat ze weer “vers” nieuw geluk kunnen krijgen.
Maar ook trouwerijen binnen het Shinto zijn geliefd. De meeste Japanse trouwerijen bevatten een ode aan een Kami en hebben altaren en een tempel priester. De priester spreekt vaak gebeden en rituele woorden uit dat geluk zal brengen voor het pas getrouwde koppel. Een uniek gebeuren bij een Shinto-trouwerij is het San-san-kudo ritueel waar de bruidegom en bruid een aantal keer om de beurt een slokje saké moeten drinken. Deze viering noemt men de Kekkonshiki.
Wel of geen matsuri, ook jij kan een bezoekje brengen aan een altaar als je in Japan bent en een gebedje wilt doen. Bij de meeste altaren staat aangegeven wat je precies moet doen om je wens aan een Kami voor te leggen.
Vieringen bij een schrijn
De meeste lokale, en kleinste manier van een shinto viering is echter het gebed dat je zegt bij een schrijn. Het is een eerbetoon aan de kami die in de schrijn woont, en een viering dat hij zijn aanwezigheid en krachten (hopelijk) met je wilt delen. Het zeggen van je gebed moet echter wel op de juiste manier gebeuren.
Hoe bid je bij een schrijn?
Reinheid is hierbij belangrijk dus zorg ervoor dat je lekker schoon bent voordat je naar een tempel gaat om te bidden. Vaak ga je in een aanloop naar de schrijn al langs een aantal (stenen) lantaarns of houten poorten, de tori. Zij geven aan dat je de sterfelijke wereld achter je laat.
Hierbij staat ook altijd een klein water bassin (de chōzu-bachi). Loop hier niet zomaar voorbij! Want voor het betreden van de schrijn moet je jezelf eerste extra reinigen. Doe wat water in het schaaltje/pannetje (de hishaku) en schenk dit als eerste in je linkerhand, daarna doe je met je andere hand hetzelfde. Vervolgens spoel je je mond met wat schoon water uit je hand (NOOIT uit het pannetje!). Daarna maak je nog even het handvat van het pannetje af, en ben je klaar om verder te gaan. Je handen kan je afdrogen met een doekje (welke je zelf bij je hoort te dragen!). Dit proces noemt men overigens “temizu-ya”.
Vervolgens kun je naar de schrijn zelf toe. Vaak bevind zich middenin de schrijn een houten doos met rooster erboven, dit is de offerdoos. Hier gooi je een muntje van 5-yen (die met een gaatje) in. Daarna doe je een stapje achteruit, buig je twee keer, en klap je twee keer in je handen. Tenslotte maak je in gedachten je wens en buig je een laatste keer als afsluiting. Op die manier heb je voldoende eer betoond aan de kami en de godheid gevierd. Ook op die manier wordt er dus vorm gegeven aan shinto vieringen in Japan. Hoe groots of klein ze ook mogen zijn.
