Geisha’s spreken al eeuwenlang tot de verbeelding. Ze hebben een rijke geschiedenis met wat onverwachte verrassingen. Wist je bijvoorbeeld dat de eerste geisha mannen waren? Of dat Geisha in Kyoto Geiko worden genoemd? Ook vandaag de dag maken Geisha nog een belangrijk onderdeel uit van de Japanse cultuur. Maar wat is een Geisha nou precies?
Kunst en entertainment
Het woord geisha is opgemaakt uit twee kanji karakters; “gei” (芸), wat kust en entertainment betekent, and “sha” (者), wat persoon betekent. Het woord vertaalt zich dus letterlijk naar “persoon van de kunsten”. En dat is precies wat een Geisha is.
Geisha’s zijn dames die met uitzonderlijk veel zorg getraind zijn in de klassieke Japanse kunsten en hiermee hun gezelschap vermaken. Dit vermaak bestaat onder andere uit zang, dans, instrumenten bespelen, (drank)spelletjes, het delen van poëzie, en het voeren van interessante en vermakelijke gesprekken. Het zijn vrouwen met enorm veel vaardigheden en vaak veel kennis.
Geisha vs. Oiran
Een geisha is in géén geval een prostituee. Ze biedt geen massages met happy endings, of soortgelijke diensten aan. Dit is veel voorkomend vooroordeel en komt mogelijk omdat Oiran (wel prostituees) en Geisha op sommige vlakken op elkaar lijken.
De verwarring komt vaak doordat Geisha en Oiran voor veel mensen erg op elkaar lijken. Maar waar Geisha een meer ingetogen uiterlijk hebben, waren Oiran goed te herkennen aan hun uitbundige outfits, kapsels en make-up. Meest kenmerkende van de outfit is het dragen van de obi (de band om de middel) met de strik aan de voorkant.
Ondanks dat Oiran dan prosititues zijn genoten de meer bekende oiran veel aanzien. Velen werden erg begeerd als minnares of courtesan. Hooggeplaatste Oiran werden zelfs gezien als “popsterren’ en fashion iconen.
Wat doet een geisha?
Zoals gezegd zijn Geisha er dus puur voor vermaak. Ze worden meestal ingehuurd om gasten te vermaken op banketten, feesten en andere sociale bijeenkomsten. Dit houdt in dat ze zich o.a. specialiseren in zang, dans, etiquette en het zijn van een interessante gesprekspartner en goede gastvrouw voor alle gasten; dus niet alleen de mannen maar ook de vrouwen. Sterker nog een hoop mannen gingen naar ozashiki (feest in een theehuis) in het gezelschap van hun echtgenote.
De meeste tijd brachten Geisha over het algemeen door in theehuizen, zogenaamde ochaya. Hier kwamen gasten speciaal naar toe om te eten, drinken en vermaakt te worden door de Geisha. Hier waren drankspelletjes ook erg populair. Afhankelijk van het budget van de gasten waren er soms meerdere geisha en maiko (leerling geisha) aanwezig en gaven ze te samen optredens.
Vaardigheden
Geisha’s hebben dan ook een breed scala aan vaardigheden, waaronder de eerder genoemde traditionele Japanse kunstvormen zoals kalligrafie, muziek, dans en de theeceremonie. Geisha’s moeten ook vaardig zijn in conversatie en etiquette, aangezien van hen wordt verwacht dat ze een aangename sfeer voor hun gasten creëren.
Sommige van deze vaardigheden zijn exclusief voorbehouden aan Geisha. Bepaalde typen dans kun je bijvoorbeeld nergens anders leren. Het Gion-district van Kyoto is bijvoorbeeld het enige district waar de kyo-mai-stijl van Japanse traditionele dans wordt onderwezen.
Deze dansstijl wordt uitsluitend aan de geisha in het district geleerd door de Inoue-school, waarbij het voormalige hoofd van de school, Inoue Yachiyo, door de regering van Japan is geclassificeerd als een “Living National Treasure”, de hoogste artistieke onderscheiding die in de wereld kan worden behaald. land, in 1955.
Hoe word je een Geisha?
Met zoveel benodigde vaardigheden is het dan ook een lang proces om Geisha te kunnen worden. Het zijn hoogopgeleide en strikt getrainde vakmensen. Traditioneel gezien duurde de training om een volwaardig geisha te worden soms meer dan 10 jaar, afhankelijk van hoe jong de student begon. Tegenwoordig gaan dingen er iets anders aan toe.
Inmiddels beginnen de meeste studenten tijdens hun middelbare school parttime met hun Maiko studie of gaan ze er direct na de middelbare school mee aan de slag. Maar ook jonge vrouwen begin 20 kunnen nog starten.
Ben jij 21 jaar of ouder? Dan krijg je zelfs meteen het stempel geisha maar is je training wel een stuk intensiever en heb je minder aanzien in vergelijking met geisha’s die wel het hele maiko traject hebben doorlopen. Zelfs voor studenten van niet-Japanse afkomst staat de deur soms open. Maar ongeacht de route die gekozen wordt, als Geisha zal je een flinke bak discipline moeten hebben en van alle markten thuis zijn!
Geisha in actie
Om een Geisha in actie te mogen zien moest er altijd flink in de bundel getast worden. Het was echt een aangelegenheid die alleen de rijken konden betalen. Ook vandaag de dag is het nog erg kostbaar om vereerd te worden door het gezelschap van een Geisha. Zeker als toerist is het erg lastig om de echte ervaring te kunnen krijgen.
De meeste ochaya in Kyoto, Tokyo en Kanazawa werken via een “trust and referral” systeem waarbij alleen bestaande klanten nieuwe klanten mogen aandragen. Daarnaast is het simpelweg vaak niet te betalen voor de gemiddelde toerist en kan het totaal oplopen tot duizenden euro’s.
Maar ook Geisha hebben te maken met veranderende tijden. De vraag naar hun diensten neemt steeds verder af en zo zijn sommige ervaringen inmiddels wat toegankelijker geworden. Steeds meer hotels en reisbureaus werken als tussenpersoon om toeristen toch een Geisha ervaring aan te kunnen bieden. Dit is vaak iets goedkoper, maar verwacht alsnog honderden euro’s te betalen voor je ervaring!
En vergis je niet. Ondanks dat er wellicht minder vraag naar hun diensten is, of er minder geisha zijn, ze genieten allen nog steeds enorm veel aanzien in Japan. Het op straat spotten van een Geisha of Maiko is een hoogtepunt voor velen. Zowel voor Japanse als buitenlande toeristen. Er zijn zelfs hele fangroepen en paparrazi (aka nieuwsgierige toeristen) die staan te wachten om een mooi shot te maken.
Andere geisha ervaringen
Gelukkig kun je nog wel op andere wijze een beetje “proeven” van de Geisha cultuur. Zo heb in Kyoto het entertainmentcentrum de “Gion Corner” waarbij je in korte tijd diverse culturele demonstraties en shows krijgt. Waaronder een optreden van twee echte maiko die een deel van hun kunsten tonen. Ook kun je jezelf laten omtoveren tot maiko, geisha of oiron in één van de portretstudio’s die Kyoto telt. Het is wellicht niet de volledige ervaring, maar alsnog een mooie kennismaking met dit bijzondere stukje Japanse cultuur en geschiedenis.
